Nieuw toegevoegde gedichten per 31 augustus 1999
Waar is mijn Kurdistan, Cigerxwin
Indien wij verenigd waren, Ehmedê Xani
Waakzaamheid, Abdullah Pashew
Vergelijking, Sherko Bekas
Slaap vlinder, Mohammed Khaki
Ik ben de roos van het Oosten, Cigerxwin
De weg van het wapen, Rafiq Sabir
Oh, wee mij, Enver Gökçe
Het Oosten, Ahmet Arif
Adilos, Ahmet Arif
Oude gedichten
Slaap, mijn kind, slaap, Hêjar
De Kurdische bloem, Hüseyin Ferhad
Mijn wens, Mohammed Khaki
In mijn land, Sherko
Bekas
Een lied van de moed,
Gooran
Ze gaan
Ik ben altijd Kurd, Hadzjar
Moekirianie
Een brief uit het
gevang, Adar Jiyan
Wat is er nou!
Newroz-tijd
Metalen doodsvogels,
Hüseyin Çelebi
'Je zwarte ogen', Irfan
Babaoglu
De onbekende soldaat,
Abdullah Pashew
'Wij zijn kinderen', Ey
Ragip
'In ons hart'
Op de zon hebben we gesteund'
Zwijgen?
De doden begraven,
Seradi
Rizani, Koma Sirvan
Mijn poëzie, Uso
Gedicht van verlangen,
Ahmet Sesa
Hazal, Uso
Geboorte, Rafiq Sabir
Gevangen, Seradi
Wanneer de grote
dag aanbreekt, Mustafa Özenç
Hoop, Emir kamuran A Bedir-Khan
Julidromen
Karnveli berg - Hoe ik van deze bergen houd
'Gevangen land', Rafiq
Sabir
Open hart, Hashim
Waar zijn mijn boomgaarden;
Waar zijn mijn tuinen?
De vijand heeft alles afgenomen;
ach, ze hebben mijn Kurdistan afgenomen.
Onze voorouders waren groots,
zij gaven ons trots en faam
maar we verloren wat we erfden;
ach, waar is mijn Kurdistan?
Onze valleien die we verloren, onze hoogvlaktes, onze forten
we worden vreemdelingen in ons eigen land.
Ik geef mijn ogen voor jou
ik zal mijn leven aan je wijden
mijn schone Kurdistan.
Vandaag hebben we geen rechten;
we leiden onder de handen van de tirannen;
beroofd van macht en rijkdom;
uitgesloten van onderwijs.
Mijn hart bloedt voor jou;
dag en nacht ben je in mijn gedachten
mijn schone Kurdistan.
Cigerxwin
Indien wij verenigd waren
Werden wij niet onderdrukt
Waren de kerk en de staat ons gedienstig
Konden wij de wetenschap en de regeerkunst beoefenen
Ehmedê Xani, 1695
Tweederde van de nacht is voorbij
Slaap mijn kind
Nestel je in mijn schoot
Rust in mijn armen
Wacht niet op mij
Vannacht zal ik waken
Ik zal niet slapen
Je vat de slaap gemakkelijk
De natuur is bars en haar adem is luid
Ik ben bang dat het huilen van de wind
Het ruisen van de bomen
De bulderende wolken
De stortregen
Jou wakker zullen maken
Of je in je dromen zullen storen
Slaap mijn kind
Nestel je in mijn schoot
Slaap in mijn armen
Wacht niet op mij
Ik zal over je waken
Ik zal niet slapen
Abdullah Pashew
Twaalf uur middernacht precies
twee wijzers als handen ineen
net zo
als Kurden en leed
Twaalf uur middernacht
in mijn verbeelding
een schoone tafel netjes gedekt
voor het diner
twintig sigaretten
en een sleutelwoord
Na een uur middernacht
twee wijzers als handen van elkaar gescheiden
zoals ik en het oog van mijn land
Twee uur middernacht
evenals ballingen en asielzoekers
pen, papier en dingen op tafel
allemaal verward en door elkaar
Over drieën middernacht
asbakken vol peuken
en as
een kamer vol rook
Daarnaast
een slapende dichter
een alert gedicht.
Sherko Bekas
Slaap vlinder
(voor mijn dochter Alan)
Zeg, trekkende vogels
vanwege heimwee terugkerend uit het oosten
hebben jullie mijn dochter gezien?
Wind!
Waarom ben je zo stil!
Heb jij de vlechten gezien van mijn treurig, klein vogeltje?
Golven, wees kalm.
Rietkraag wees stil.
Wind, verstoor het bos niet.
Vlinders, beweeg jullie vleugels zacht
anders zullen jullie de slapende gazellen laten schrikken
van mijn dochter's ogen
Mohammed Khaki
Ik ben de roos in de wijngaard van het oostelijk paradijs.
Ik ben de zon, stralend in het donker van de nacht.
Opbruisend uit het hart der tijd.
Ik ben Euphrates, opgesprongen uit de verre geschiedenis.
Ik ben vol leven, een fantastisch leven is wat ik wil.
Om te zaaien, met zaden die in de negentiende eeuw bloeien.
Ik ben bliksem, vol vonken, de donderwolk,
met een geweldige stem kom ik uit de hemel van het thuisland.
Ik ben de vloed, met schuimende golven.
Ik wil de samenleving doen herleven.
Ik ben de bliksem, vlammen, vuur, een brandende vuurstorm
voor afgodsbeelden en goden.
Ik brand dood en licht toch op in de duisternis voor hen, wiens
ogen deze worsteling en mijn pogingen niet kunnen zien.
Ik neem dit pad ondanks de blaffende honden,
bereid tot zelfopoffering op weg naar de bevrijding.
Ik wil koken, de ketel doen overlopen.
Ik ben de worsteling, de revolutie, de meedogenloze prestatie van
zeeën en meren, van de gehele wereld.
Maar ik ben slechts een stroompje naast de stroom.
Ik smacht naar vrijheid.
Ik ben een democraat, mijn wens is om met open ogen te leven,
aldus ben ik overladen met dat wat voor de natie is.
Cigerxwin
Uit: 'Bloemen van Kurdistan, kinderen tussen prikkeldraad en bajonetten'
Ik had een kleine blauwe lucht
de bezetters haalden haar neer over mij.
Ik had een strompje donker bloed,
een bundel van zoete dromen
en een boekenplundering
zij plunderden ze allemaal.
Maar aleer zij kwamen
om mijn huid te veranderen
en mijn gezicht te misvormen
kleedden sneeuw en donder mij,
torsten mijn schouders mijn geboortegrond
en nam ik de weg van het wapen.
Rafiq Sabir
Onmogelijk nu - om in Turkije te leven!
Een nieuw vergif iedere dag
We zagen geen
tuin, bloem, stad.
We zagen niemand die lachte.
In het kort, geen vreugde, geen vrede:
in plaats daarvan moesten wij het doen met droefenis, ellende.
De reden hiervoor is dat wij jouw kant kiezen,
Broederlijk Leven!
Onmogelijk nu - om in Turkije te leven!
Kom, kijk naar onze verbijsterende staat!
In de handen van dieven en geldschieters,
van vreemden, moge God het verhoeden.
Afgehouwen werden mijn bekwaamheden,
mijn manier om eruit te komen.
De morgenstond van geweld is nabij.
Heb kracht, mijn knieën! - nog even!
Enver Gökçe
Er waren honderdduizend luizen
op de lakens, in kleding
als een grazende kudde schapen.
Zij zijn een deel van het leven.
Daar is het Oosten. Luizen, aardbevingen, en pijn.
Onze grootste vreugde is een stuk brood.
Een handjevol sintels heet 'hoop'.
Het overschot sneeuw, blubber en mest.
Zwart bloed overspoelt de nachten.
Vloeiende dood, vloeiende wanhoop.
Een vlammende zonnestraal, het blaffen van honden.
Hanegekraai, dat neerhangt als schemering.
Dat is het Oosten! Impasse, stilte en pijn.
Daar is de roos een veldbloem.
Een maaltijd bestaat uit wilde rabarber en de wortels van
kruiden.
De wortels des doods vloeien uit de hand
van een geliefde.
Dat is wat je gedronken hebt en zal blijven drinken.
Dat is het Oosten. Als de hoofden van geslachte schapen
- zo zijn de ogen van mensen hier.
Liefde, warmte en zachtheid
zijn al duizenden jaren in liederen bewaard.
Ahmet Arif
Jij werd geboren
Drie dagen lang lieten wij jou verhongeren
Niet voor er drie dagen om waren zoogden wij jou
Adilos, mijn kind
zodat je niet ziek zult worden,
zoals ze zeggen.
Zo zegt ons gebruik
Neem nu de borst
Groei terwijl je kunt
Er zijn adders en duizendpoten
Ons maal en ons brood
neem ze waar
en grijp ze
Door ze te grijpen, groei
Dat is waardigheid
die ons in het stamboek toegeschreven is
en geduld
uit gif getrokken
Grijp ze,
en door ze te grijpen, groei.
Ahmet Arif
Mijn zoon, licht van mijn ogen, standvastigheid
van mijn binnenste ik,
Kracht van mijn ziel,
Slaap, slaap gerust, het is al laat.
Slaap, slaap mijn kind, voordat de vrede van de nacht
wordt verscheurd.
Slaap, slaap mijn kind, slaap
want anders breng ik de nacht in verdriet door.
Stop mijn kind, staak je geschrei,
ik weet het, je huilt omdat het pijn doet
in de wieg te liggen
Je vraagt jezelf af waarom je ingebakerd
en gebonden bent,
Je denkt dat je lichaam deze boeien niet langer
kan verdragen,
Je wilt weten waarom alleen Kurden zo zijn gebonden
Vertrouw op mijn ervaring, mijn zoon:
Laat mij je zeggen, het is beter voor jouw om nu al
gewend te raken aan slavernij.
Hejar
De morgenstond verlicht het Oosten
De politie komt, zegt het kind
Een kind trekt het dekbed over zijn hoofd
Een kind spuwt op de vloer
De politie komt, zegt het kind
Een kind had een steen in een katapult gedaan
Een kind begint plotseling te huilen
De politie komt, zegt het kind
Een kind schreeuwt 'berde lo' (1)
Een kind plast stilletjes in zijn broek.
Huseyin Ferhad
(1): Kurdisch voor 'laat los'
In mijn dromen,
kom ik naar jouw tent
mijn herdersmand vullend met
liederen van spreeuwen uit de bergen.
Ik maak een bed van zoete viooltjes
mijn armen gestrengeld als kamperfoelie
voor jou.
Mohammed Khaki
In mijn land
worden kranten dom geboren
worden radio's doof geboren
worden televisies blind geboren
En zij in mijn land
die willen dat deze vrij en gezond geboren worden
Zij worden dom gemaakt en vermoord
zij worden doof gemaakt en vermoord
zij worden blind gemaakt en vermoord
Dat is wat er gebeurt
in mijn land.
Sherko Bekas
Zonder vrijheid ben ik
in een donkere gevangenis
mijn gedachten zijn een zon
die mij licht brengt.
Duizenden valstrikken
worden voor mij opgezet
maar wanneer ik marcheer
breken kettingen onder mijn voeten
Ik die zonder vrijheid ben
mijn doel is het doel van allen
al is mijn rechte weg
vol angst en stekels
zolang de kracht van mijn volk mij steunt
worden de stekels bloemen voor mij
en verandert mijn angst in zekerheid.
Gooran
Ze gaan een voor een
hun hart vol met liefde
honger naar vrijheid
Ze gaan fier rechtop
ogen vol met hoop
met vertrouwen
en geloof in de toekomst
Of ik vluchteling ben
of thuis
In het Arabische gebied
In Perzië of in Rom (1)
Ik ben een Kurd.
Voor de Kurden en voor Kurdistan
ben ik bereid mijn leven te geven.
Ik leef als een Kurd.
Ik sterf als een Kurd.
In mijn graf antwoord ik in het Kurdisch. (2)
Ook in het leven na de dood blijf ik een Kurd
en voor de Kurden zal ik ook daar weer strijden.
Hadzjar Moekirianie
Er kwam een brief uit het gevang
vertellend van het leven daar
zeggende: de kerker werd
tot hart van het verzet
Er kwam een brief uit Eruh
zeggende: de mensen offerden hun zielen
opgestaan om uit te wuiven
de karavaan van Kars naar Elon
Een brief kwam uit Gebar
geurend naar voorjaar
verhalend van Agit en de zijnen
die vochten als leeuwen op 28 Maart
Een brief kwam uit Botan
in neergeschreven zweet
berichtend hoe Nusaybin
de kern van de opstand wordt
Een brief kwam uit Mardin
bericht in bloed
hartverscheurend
zout in de wonde wrijvend
Er kwam een brief uit Bagok
als een pagina geschiedenis
nooit eindigend: zo lang
een ik lees hem dag en nacht
Een brief kwam uit Amed
groeten brengend
en de leeuwen hebben zich toegelegd
op de regio van Serhed
Een brief uit Farqin kwam
geurend van liefde
de mensen goed nieuws brengend:
een onafhankelijk moederland
Een brief kwam uit het moederland
met groeten van de mensen
zich oprichtend, wordend
de dageraad van bevrijding
Een brief kwam uit de bergen
naar de wereld roepend
zeggend: "kom en aanschouw
de strijd die woedt in Kurdistan."
Adar Jiyan
Wat is er nou!
ben je diep verdrietig
zijn je kinderen je weer afgenomen
laat maar mama!
wees niet zo verdrietig
op een dag vertrekken zij
die barbaarse doodmachines
dan is dit land vrij
en komen ze als bloemen terug
De vlam is de vlag tegen hopeloosheid
Tegen onderdrukking en duisternis
Bergen zonder sneeuw, zonder lied en licht
zijn het graf van de donkere tijd
Daarom brandt vuur sinds Zoroaster
Sinds de overwinning van de smid Kawa
Het is nieuwjaarsdag en het begin van de lente
en het brengt de mensen nieuwe hoop
De vlam brandt
Op onze bergen in de nacht
Het vuur brandt
in onze harten brandt de vrijheid
De vlam brengt de warmte
Verdwenen is de ijzige kou
Onderdrukking is nu ten einde
door de zonen van de bergen
een lichtstraal verschijnt aan de horizon
en ontluikt de hele wereld
Het is een licht
Dat in de Newroz-tijd komt
Ik observeer het uitgelaten spel van vlinders
in de vluchtige wind
Ik speur het op mijn huid, in mijn haren
En ik hoor heel dichtbij het onophoudelijke schieten
Wakend met het geweer in mijn hand
draait alles af zoals in een film
voor mijn ogen.
De aarde verspreidt een aangename geur
Ik hoor de kalme adem van mijn vriend
die naast mij slaapt
en wacht op de toekomst.
Het lawaai van metalen doodsvogels,
verlicht de hemel boven mij
Ik zie een zwaluw
die zich even naast me
op de tak van een boom vlijt.
Zware wapens spuwen bloed
achter de hemel.
Hüseyin Çelebi
Hee, jij met je zwarte ogen, met je blik van Cudi
het volk van wie het heelal is geboeid
de schoonheid van hun strijd
in het donker zweven ze
naar de lichtheid en vrijheid van de historie
De zon die zal opkomen is van jou
met haar gele en rode gloed
gooi die zaden maar op het land
geef ze water opdat het bloeit
De zon is van jou
met wilskracht rijst het deeg
laat het deeg maar roodgloeiend liggen onder de augustuszon
Irfan Babaoglu, augustus 1989
Wanneer een buitenlandse delegatie een land bezoekt
neemt zij een krans van bloemen naar de graftombe
van de onbekende soldaat.
Als morgen
een delegatie naar Kurdistan komt
en mij vraagt: Waar is de graftombe
van de onbekende soldaat?
Zal ik zeggen, Mijnheer
aan de oever van elke rivier,
op de bank van elke moskee,
voor de deur van elke kerk,
voor elke grot,
op iedere rots in de bergen,
onder alle bomen in de tuinen,
in dit land,
op elk stukje grond,
onder elke meter van de hemel,
maak je geen zorgen; buig een beetje lager
en leg je bloemenkrans neer.
Abdullah Pashew
Wij zijn kinderen
van de Meden
en geloven
alleen
in Kurdistan
Laat niemand
zeggen
we hebben opgegeven
We zullen verder strijden
met onze vlag omhoog
We zijn kinderen
van de bloedrode
kleur
en de revolutie
Onze geschiedenis
is
met bloed geschreven
Laat niemand
zeggen
we hebben opgegeven
we zullen verder strijden
met onze vlag omhoog
Ey Ragip
In ons hart dragen wij een wereld
zo nieuw
zo gelukkig
zo rood en gloeiend
en op onze schouders dragen we
wolken zwaar van leven
en liefde voor de mensheid
vol verlangens naar het nieuw te scheppen bestaan
om mooiere werelden te maken
daarom verkiezen we
een waardige dood
om herboren te worden
in vrijheid.
Op de zon hebben we
gesteund
Op jouw hebben we
gesteund
Op jouw... onafhankelijkheid
kijk het smelt
met jouw vuur
de duizendjarige
onderdrukking
We willen niet meer zwijgen
We zwegen en werden slachtoffer van een genocide
Zwijgen betekent voor ons sterven
We hoopten op erbarmen en zwegen
Het brood werd ons genomen en we zwegen
Het land werd ons genomen en we zwegen
De vaders werden gedood en we zwegen
De moeders en dochters werden beroofd en we zwegen
De ouderen en de kinderen werden vergiftigd en we zwegen
Zwijgen? Nee, nooit weer zullen we zwijgen
Honderden jaren hebben we gezwegen
Van ons en onze cultuur was niets te horen
Onze geschiedenis werd ons ontnomen
Ons geloof en onze hoop
Onze gevoelens en onze blijmoedigheid
Wilde mens ons wegnemen
Nu is het zwijgen verbroken
Verbroken in de gevangenissen
Door de kinderen van de onderdrukten
Zwijgen? Nee, nooit weer zullen we zwijgen
Nee, nooit weer zwijgen
Ketenen verbreken
Gevangenismuren afbreken
De rivier laten stromen
De bergen de lucht laten ademen
De vogels laten vliegen
Het hoofd niet meer buigen
Niet meer laten martelen
alle deuren en vensters willen we openen
Zwijgen? Nee, nooit weer zullen we zwijgen
Uit volle borst naar vrijheid schreeuwen
We willen ons land zelf besturen
En zullen daarom niet meer zwijgen
Vrouwen huilen
De kinderen zullen huilen van honger
De ouderen zullen bidden
Dat is het recht van alle mensen
en daarom kunnen we niet meer zwijgen
Zwijgen? Nee, nooit meer zullen we zwijgen
Seradi
Wij kennen onze weg
Hij gaat hoog de bergen in
Wij zijn als leeuwen
Wij zijn als de rijzende zon
Overal in de bergen
marcheren mensen
Niemand kan ons stoppen
Wij zijn Kurden, we leven in ons eigen land
We weten wat we moeten doen
Op ieder moment, in elke situatie
Wij zijn als bladeren aan een boom
We zijn met miljoenen
Met onze wapens
zullen we de vijand verdrijven
Wij willen recht doen aan onze doden
Jullie zijn onze leider
Geen gemaar, we moeten ons verzetten
tegen de vijand
Trots als een leeuw
zullen we ons land bevrijden
Onze ouders hebben geleden
onder bloedbaden en onderdrukking
Vandaag hebben wij maar een wens:
ons land bevrijden
Zo lang als ons land onderdrukt wordt
Zullen we geen vreugde kennen
Koma Sirvan
Mijn poëzie is mijn tong,
't zijn mijn tranen,
't is het verdriet van mij.
Mijn poëzie is mijn talent,
't is de ziel, die mij doet spreken,
't is smart, 't is verlangen,
't is vreugde.
Mijn poëzie is mijn liefde,
't zijn de vallende sterren aan het firmanent,
't is de maan en de zon aan de hemel.
Mijn poëzie is onwetendheid,
armoede,
't is zonder vaderland zijn,
't zijn de schakels van de ketting in slavernij.
Mijn poëzie is dapperheid en vrijgevigheid,
't is onbevreesd voor de gang,
't is de draak, die door guillotines niet geveld kan
worden.
Mijn poëzie is een erfenis van mijn vaderen,
't is het trieste bergleven,
't is de sprankeling van mijn verlangen.
Mijn poëzie is hoop,
't is het vertrouwen in de toekomst,
't is mijn liefde voor de mensen.
Uso
verlangen
een zware last
een intense hartstocht
een vurige hoop
altijd een mooie droom
waar zijn de wilde bloemen
mijn bergen bedekt door bossen
blauwe hemel, blauwe zee
mijn overal en altijd uitbarstende
de wangen verscheurende
me bijna op de grond werpende lach
mijn land
zo ver als de blauwe oceanen
mijn liefde, mijn geliefde, mijn familie.
mijn vriend
ik verlang naar de kameraden
met wie ik
het vocht van de afgelegen kamertjes
een snee brood en een kop soep
bed en dekens
een huis heb gedeeld
ineens hoor ik aankloppen
als ze kwamen
zei ik eet, drink en slaap
liefde en respect
zelfs als ik schold
omhelsde en kuste ik
zonder te weten wat woede was
naar die vriendschap gaat mijn verlangen
haar weide is weide
haar heuvels echte heuvels
mijn land
de mensen van daar
die de natuur omarmen
zingen voor de hemel
oprecht zijn in blijdschap
in verdriet zelf sterk zijn
ik verlang, ik verlang
ik weet het
mij roept
die lucht
dan water
die aarde
mij roept die goede mens
die warmte
ik wil natuurlijk
natuurlijk wil ik
als ik zou weten hoe
zou ik rennen
Ahmet Sesa
Lieveling
Wat ben je ernstig
zo hoog als de Ararat
Je bent een lichaam en een geest
Je hart brandt
je liefde is een ander verlangen
Geef me een arm
Laat vriend en vijand het zien
Je bent een onbeschreven blad
Als een roos
Je staat daar uitdagend
Je hebt nog gelijk ook
Een tulband op je hoofd
Goud om je hals
Armbanden om je armen
Gekleed als een bruid wacht je
Hazal, nu in Kurdistan
in een bergdorp misschien
brengt granaten naar de guerrilla
of misschien is zij gijzelaar
In handen van de vijand
Uso
In een koud... huisje
in een stortvloed
met honger, angst en rilling
Zonder een vriend, zonder een vroedvrouw
is hij geboren!
In een rokerige grot
In gehuil
Achter op een militaire vrachtwagen
Onder een tent
Gewond
Is hij geboren!
Tijdens een bloedbad
is hij geboren
Onder de bombardementen
In brand
Een Kurdisch kind is geboren
Voor verzet, voor opstand
Een Kurdisch kind is geboren
Rafiq Sabir
Ik zit in een donkere cel
zonder ramen
in een bedreigende engte
Zit in een donkere cel
hoor het pijnlijke geschreeuw
sinds jaren zonder einde
Dagelijks wordt ik gemarteld
voel mijn lichaam niet
maar mijn gedachten hebben ze niet
Ik ben in een donkere cel
en ondanks dat ben ik de rijkste man ter wereld
mijn volk gaf mij haar liefde
Slagen op mijn voeten
vullen de wonden met zout
maar in mijn hand voel ik de rode vlag
Beulen beledigen mij in mijn waardigheid en eer
toch hoor ik
het zingen van de witte duiven
Geketend aan handen en voeten
de kettingen hebben zich in mijn vlees vastgezet
maar mijn hart is ongedeerd en behoort
de kinderen in de bergen toe
Flauwgevallen door elektroshocks
ik ben toch weer bijgekomen
en schreeuw: Leve het Volk in Vrijheid
Mijn lichaam wordt gemarteld
en toch heb ik het in de hand
hun hele staatsapparaat
gerechtigheid is aan mijn kant
De fascistische staat hanteert naakt geweld
Dag en nacht
Ik heb het volk en daarmee de macht
Zit in mijn cel
de lucht ruikt naar vervuilde lichamen
maar ik ruik de geur van mijn bergen
Ik ben het symbool van mijn volk
ik ben het verzet
en dat is de kracht van het volk
Ik weet dat ik sterf
velen denken voor niets
maar de fascisten geef ik mijn waardigheid niet
Ik weet dat ik sterf
met opgeheven hoofd
In waardigheid en met eer
Ik weet dat ik sterf
ook wanneer ik duizendmaal sterf
blijf ik leven
ook in de herinnering van mijn vijand
Ik weet dat ik sterf
toch leef ik
eeuwig in de Kurdische geschiedenis
Seradi
Wanneer de grote dag aanbreekt
Wanneer die grote dag zal aanbreken
wie weet slaap ik dan al vele jaren
in mijn eeuwig bed diep onder aarde
Wanneer ik het nieuws ontvang
waarop ik zolang heb gewacht
dan zal ik wakker worden
en zonder dat iemand mij hoort
zal ik met blijdschap schreeuwen
vanuit de donkere aarde
op die grote overwinningsdag
Het is lente
maar al was het zomer
het maakt niets uit
ik sta dag en nacht klaar
al valt mijn grafsteen om
waar mijn naam op staat
al blijft er niets van mijn graf over
wanneer geen levende mij meer herinnert
om mij het nieuws te vertellen
dan zal ik het nieuws van de natuur ontvangen
en ik zal deelnemen zonder dat iemand het
merkt
aan het glorierijke feest
dat is geschapen door eelterige handen.
Mustafa Özenç
Kurdistan
heerlijk land
land van mijn voorvaderen
die in de hemelen rusten.
Prachtig land van mijn vader
land waar mijn moeder het daglicht zag
en waar al mijn broers gewoond hebben -
wat was hun leven een lijdensweg!
Land waar ik mijn jeugd heb doorgebracht
zonder hoop op bevrijding
het lot was mij goedgezind
dat bracht mij naar Frankrijk
Kurdistan, Kurdistan
wees geduldig als altijd!
Zou ik je ellende kunnen vergeten?
Jij
geliefd land waar ik thuishoor
ik voel jouw lijden
als een vervaarlijke wond in mijn borst
een beet die me kwelt en pijnigt
en vijanden zijn overal.
Ze komen, ze komen plotseling met wolventanden
rukken ze stukken vlees uit mij.
Ik bloed.
Levenden martelen lijkt hun niet genoeg
ze schenden zelfs de graven
overal liggen de verscheurde lichamen.
Kurdistan, Kurdistan
wees waakzaam als altijd
laat je hoop niet varen!
Een van je zonen is in Frankrijk.
Emir kamuran A Bedir-Khan
Heb je ooit je ogen dichtgedaan
en ben je over de muren geweest?
Vrijheid is niet beperkt
tot de plek waar je bent
Het is zo mooi
dat betonnen muren en tralies
je niet kunnen belemmeren
de wereld in te gaan waarvan
de vijand jou wil afzonderen
Of in een groen landschap
of onder de sterrenhemel
of op dorpspleinen
met vrienden iets drinken
De zengende hitte in juli
en de frisse lucht ontvangen
van de berg Cudi
Zwemmen in de Munzur,
spelen met de kinderen uit Gazik
uitrusten in een diep dal
bij een koude waterbron
Een kleine hagedis
over je borst laten lopen
De eerste schreeuw
bij de geboorte van een kind
De eerste bloem van een plant
De eerste vruchten van het land
Dat is mooi om mee te maken
in juli, als je veertien bent
veertienjarige gevangene, juli 1987
Overzicht
Gedichten
Karnveli berg - Hoe ik van deze bergen houd
Ik ben boos en verontwaardigd, en een beetje moe,
ik heb gevochten met deze verschrikkelijke pijn, en
mijn hart is zwanger van het geschreeuw
als een lied over een onbeantwoorde liefde.
Het hart in mijn jonge lichaam
raast met een stormachtig verlangen.
Neem de ketel van het vuur,
rol een sigaret op het tinnetje.
Jij rookte je tabak. Ik weet
als draden van een zijden tapijt,
hoe ik van deze bergen houd
met haar wilde maagdelijke schoonheid
die we hebben ge‰erd met onze geweren.
Deze bergen die ons hebben beschermd
als de baarmoeder van een moeder,
voor de zwaarden van de Turken en Arabieren
en de Perzen, achter ons aan.
Het is ons lot, deze passie
die mijn handen sluit als een paar vulkanen
over de loop van mijn geweer.
De kinderlijke handen zijn verdwenen,
de zijden lokken van mijn haar.
Hoe meer de vrouwen vechten,
hoe mooier zij worden.
Jij zou het misschien niet zeggen, maar ik weet
dat mijn pen niets zal vertellen over de strijd.
Abidin moet de beelden
van deze strijd optekenen.
Het leven is één, de strijd is één Beritan!
in een ratelende hel Zal jouw broer de volgende Deze kamer, ooit, vroeger, later Het huis staat in brand Ik had een kleine blauwe lucht Maar toen ze kwamen Rafiq Sabir
Geluk - steeds meer geluk - Ik weet allang dat je ziek bent, Open hart, ik weet niet wat te doen - Ik ben gelukkig als ik zie Alsjeblieft, open de deur, mijn liefste Liefste, als het geluk komt van het hart Als de lippen kussen, en de armen de ander omarmen Of de kleren dun zijn of dik, Open je hart meer en meer, Hashim
het pad is één, de kameraden zijn één25 oktober 1992 (opgedragen aan de martelaar
Beritan)
Overzicht
Gedichten
bloed bevlekt ontvangen
zinloze dood sterven?
Zullen jouw moeder, jouw zus
hun wonden kunnen likken?
vol licht
heeft muren van pijn
onzegbaar
heeft kinderen die hun eigen naam
niet mogen dragen.
De heer des huizes wil
te vuur en te zwaard
prikkeldraad in deze kamer
onder stroom.
de vlammen begeren gulzig het dak.
De vogels van de oorlog
laten hun zwarte vracht vallen
op een gevangen land.
De bezetters brachten die
Ik had een kleine stroom donker bloed,
een bundeltje zoete dromen
en een verzameling boeken
ze plunderden ze allemaal.
om mijn huid te veranderen
mijn gezicht te misvormen
droeg ik de sneeuw en donder
droeg het vaderland op mijn schouders
en nam de weg van het geweer.
uit: Anthology of contemporary Kurdish
poetry
Overzicht
Gedichten
leef het beste leven, mijn hart,
Wat betekent het rood op je wangen,
ben je beschaamd of bloos je van liefde.
Ik hoop dat de liefde in beide harten is.
ik wil jouw ziekte overnemen
zodat je gezond bent,
maar het gebeurt niet, ik word niet ziek.
Mijn hart wordt er bedroefd van.
je bloed is zoet als suiker,
je mond is vol van liefde,
je lippen zijn teer,
je gezicht is gelukkig.
dat jet het goedmaakt -
als het hart open is,
verdwijnt de duisternis
en komt het licht.
zodat ik je ogen kan zien -
als de deur opengaat, volgt het hart,
al wat ziek is of slecht
wordt goed en gelukkig.
keert het daarin weer terug en
het geluk wordt steeds groter -
geef me een kus van je tere lippen.
Het is als wijn voor de mens in koude dagen.
verlies ik misschien bij al dit geluk
mijn begrip - en weet niets meer -
Laat dan stil de lippen samen
- dat is het leven -
ik kijk er doorheen,
ik ben gelukkig, wanneer ik
het soepele, speelse lichaam zie -
kom dichter bij me - nog dichter bij -
het is beter dit leven te leven -
als - na een jaar - de dood komt,
is het welkom -
ik hoop voor altijd - dit leven -
'Kurdistan'