KIC |
Eén jaar na het ongeluk in Susurluk wijst alles erop dat deze affaire definitief in de doofpot is gestopt. Afgezien van het aftreden van de toenmalige minister van Binnenlandse Zaken, Mehmet Agar en enkele ontslagen is er weinig, met name op juridisch gebied, gebeurd. Dit is geen verrassing te noemen, er staat teveel op spel voor de Turkse staat en haar representanten om een degelijk onderzoek toe te staan.
We hebben bij het onderzoek van de Susurluk-affaire (*) opnieuw moeten ondervinden hoe 'onafhankelijk' de Turkse justitie is. Het is een justitieel systeem dat jonge studenten uit Manisa, die 1 mei als aanleiding hadden genomen om voor hun rechten op te komen, als terroristen bestempeld. Deze studenten worden tot honderden jaren gevangenisstraf veroordeeld. Aan de andere kant spreken rechters personen vrij die zijn betrokken bij de Susurluk-affaire. En dat terwijl de Turkse minister van Justitie Oltan Sungurlu nog op 26 augustus 1997 aan Cumhuriyet verklaarde dat: "De macht van de maffia meer is dan een gevaar... De door Susurluk aan het licht gekomen maffia-bendes... willen een staat oprichten overeenkomstig hun eigen denkbeelden."
Geen bewijs?
De politieke immuniteit van Mehmet Agar
en Sedat Bucak, beiden belangrijke figuren in het netwerk van georganiseerde
criminaliteit, contra-guerrilla en politiek, werd niet opgeheven. Bovendien
werden op 12 september de voormalige vice-directeur van Departement voor
Speciale Operaties, Ibrahim Sahin, en een aantal leden van de speciale eenheden,
waaronder Ayhan Akça, Ercan Ersoy, Ayhan Çarkin en Ziya
Bandirmalioglu, wegens gebrek aan bewijs vrijgesproken door de Rechtbank voor
Staatsveiligheid (DGM) in Istanbul. Zij waren allen aangeklaagd wegens
georganiseerde criminaliteit. Alleen Sahin, Akça en Bandirmalioglu werden
uiteindelijk vrijgelaten, omdat de anderen ook zijn aangeklaagd in de rechtszaak
vanwege de moord op de casino-eigenaar Ömer Lütfü Topal. Enkele
maanden eerder had de openbare aanklager van de DGM nog meegedeeld dat onderzoek
had aangetoond dat de aangeklaagden - samen met eigenaars van casino's,
hooggeplaatste bureaucraten en enkele politiebeambten van de speciale eenheden -
een criminele organisatie hadden opgericht.
Mesut Yilmaz beweerde, voor zijn ambtsaanvaarding, dat hij 'Susurluk' binnen twintig dagen zou oplossen. Maar al op de vierenzeventigste dag van diens regeringsperiode werden alle verdachten vrijgesproken die betrokken waren bij de Susurluk-affaire. Kunnen we dit opvatten als een indicatie voor de mate van invloed en gewicht die de benden in Turkije bezitten?
Ontvluchtingen
De bovengenoemde studenten hebben een
lange detentieperiode voor de boeg. Ze hebben geen invloedrijke lobby binnen de
staat; anders stonden ze snel weer buiten. Ze zijn immers politieke gevangenen,
en zodoende zullen de komende jaren voor hen niet eenvoudig zijn. Op welke
manier brengen nu leden van de maffia-benden en nationalistische maffiosi hun
detentie door, respectievelijk hoe beëindigen zij deze? Zij hoeven geen
tunnel te graven. Dergelijke criminelen geraken via makkelijkere en minder
risicovolle wegen uit de gevangenissen. In de jongste geschiedenis van de Turkse
gevangenis zijn daarvan veel voorbeelden te vinden. Ze vluchten of door middel
van valse documenten, of zij laten zich wegens een zware ziekte overplaatsen
naar een ziekenhuis, waar ze dan even naar het toilet gaan en nooit meer
terugkeren. Er zijn ook gevallen bekend waarbij men het DGM-gebouw wandelend
heeft verlaten. Anderen hebben voor zichzelf een document ter invrijheidstelling
uitgeschreven.
De bendeleden en maffiosi voelen zich in de gevangenissen als personen op doorreis. Zij weten, dat zij niet lang zullen blijven. Van de huidige Turkse staat gaat voor hen geen gevaar uit. Zodoende kunnen zij rustig terugkeren naar hun oude 'arbeidsplaats'.
De gerechtelijke vrijspraken, afgesloten onderzoeken, de vernietigde of verdwenen documenten en de in haar activiteiten tegengewerkte parlementaire onderzoekscommissie zijn een indicatie dat de Turkse staat het 'Susurluk-dossier' heeft gesloten. Veel mensen in Turkije huldigen deze opvatting. Eén jaar na Susurluk vonden er dan ook talloze protesten plaats. In de steden Ankara, Istanbul, Izmir, Kocaeli, Zonguldak en Bursa vonden demonstraties plaats. Linkse partijen en vakbonden hadden daarnaast een grote busactie, waaraan circa 40.000 mensen deelnamen, naar Susurluk georganiseerd.